{"id":3364,"date":"2017-02-16T11:47:27","date_gmt":"2017-02-16T11:47:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/saol-ar-phortach-choillidh-chonnaidh\/"},"modified":"2017-02-16T11:47:27","modified_gmt":"2017-02-16T11:47:27","slug":"saol-ar-phortach-choillidh-chonnaidh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/saol-ar-phortach-choillidh-chonnaidh\/","title":{"rendered":"Saol ar Phortach Choillidh Chonnaidh"},"content":{"rendered":"<p>T\u00e1 foireann LIFE ag tabhairt faoi shuirbh\u00e9 fairsing ar SAC Phortach Choillidh Chonnaidh faoi l\u00e1thair agus cuirfimid na tortha\u00ed i l\u00e1thair anseo go luath.<\/p>\n<p>Rinneadh athruithe ar an bportach roimhe seo tr\u00ed dhraen\u00e1il agus gearradh agus trioma\u00edodh an dromchla agus cailleadh speiceas d\u00e1 bharr. Is \u00e9 83.04ha achar ioml\u00e1n an phortaigh ard neamhghearrtha agus is portach r\u00e9itithe den chuid is m\u00f3 \u00e9 an 108.18ha eile mar thoradh ar ghearradh m\u00f3na roimhe, nach ann d\u00f3 a thuilleadh. In ainneoin gur cailleadh speicis, t\u00e1 an d\u00e1 cheantar f\u00f3s l\u00e1n le beocht agus cabhr\u00f3idh an t-athch\u00f3iri\u00fa le gn\u00e1th\u00f3g n\u00edos inbhuanaithe n\u00e1d\u00fartha a chur leis. Tagann an t-eolas th\u00edos \u00f3 obair shuirbh\u00e9 an l\u00e1ithre\u00e1in roimhe seo, agus tugann s\u00e9 \u00edomh\u00e1 shuimi\u00fail de phortach beo uath\u00fail.<\/p>\n<p><strong id=\"flora\">FL\u00d3RA PHORTACH CHOILLIDH CHONNAIDH<\/strong><\/p>\n<p>Cabhra\u00edonn Portach Choillidh Chonnaidh le l\u00edon ioml\u00e1n na speiceas planda\u00ed a ard\u00fa a bhaineann de ghn\u00e1th le himchuach iomaire portach ardaithe l\u00e1r t\u00edre.<\/p>\n<p>T\u00e1 cuid mhaith de Phortach Choillidh Chonnaidh an-fhliuch agus is ioma\u00ed \u00e1it at\u00e1 ann le haghaidh linnte agus tul\u00f3ga a chruth\u00fa. Taca\u00edonn na linnte leis an gcaonach portaigh <em>Sfagnam cuspidatum<\/em>, agus f\u00e1s maith alga\u00ed sa samhradh. Taca\u00edonn limist\u00e9ir fliucha faoi na linnte le caonaigh <em>Sfagnaim<\/em> eile amhail <em>S. magellanicum<\/em>, agus is codanna t\u00e1bhachtacha de thul\u00f3ga iad <em>S. papillosum, S. fuscum<\/em>, <em>S. capillifolium<\/em> agus <em>Hypnum cupressiforme<\/em>. T\u00e1 r\u00e9imse planda\u00ed soith\u00edoch de phortaigh ardaithe le f\u00e1il, lena n-\u00e1ir\u00edtear ceannbh\u00e1in (Eriophorum angustifolium agus E. vaginatum), fraoch m\u00f3r (Calluna vulgaris agus Erica tetralix), Sciollam na m\u00f3na <em>(Narthecium ossifragum)<\/em> agus Gobsheisc <em>(Rhynchospora alba)<\/em>. T\u00e1 Lus na m\u00f3inte <em>(Andromeda polifolia)<\/em> le f\u00e1il ar an l\u00e1thair, fl\u00f3ra nach mb\u00edonn ach ar phortaigh ardaithe l\u00e1r t\u00edre de ghn\u00e1th agus at\u00e1 annamh in oirthuaisceart na h\u00c9ireann.<\/p>\n<div id=\"attachment_796\" style=\"width: 1034px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-796\" class=\"size-large wp-image-796\" src=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2-1024x681.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"681\" srcset=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_9128_2.jpg 1936w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-796\" class=\"wp-caption-text\">Lus na m\u00f3inte faoi bhrat seaca go luath ar maidin \u2013 fl\u00f3ra an-annamh ar Choillidh Chonnaidh<\/p><\/div>\n<p>C\u00e9 go mb\u00edonn dromchla an phortaigh aonchine\u00e1lach go ginear\u00e1lta b\u00edonn roinnt limist\u00e9ar n\u00edos airde ann le toim thiubha de Cheannbh\u00e1n gaelach <em>(Eriophorum vaginatum)<\/em>; tugann siad seo d\u00eddean do Ghiorriacha. Feictear l\u00ednte gluaiseachta uisce ann freisin, a rud a l\u00e9ir\u00edonn go bhfuil C\u00edb dhubh <em>(Carex nigra)<\/em> agus Luachair bhog ann <em>(Juncus effusus)<\/em>.<\/p>\n<p>L\u00e9ir\u00edonn an suirbh\u00e9 is d\u00e9ana\u00ed \u00f3 2014 go bhfuil \u00e9iceat\u00f3ip l\u00e1rnach le f\u00e1il ar Phortach Choillidh Chonnaidh ag aon \u00e1it amh\u00e1in agus \u00e9iceat\u00f3ip fo-l\u00e1rnach ag s\u00e9 shu\u00edomh <em>(Fernandez et al. 2014a, b)<\/em>. B\u00edonn an t-\u00e9iceat\u00f3ip l\u00e1rnach i gceantar lagraigh ina mb\u00edonn tul\u00f3ga, loig, agus linnte (34-50%).<\/p>\n<p>B\u00edonn cl\u00fadach Sfagnaim \u00f3 51-75%, agus b\u00edonn <em>sfagnam capillifolium, S. austinii<\/em>, agus <em>S. fuscum, S. magellanicum<\/em> agus <em>S. papillosum<\/em> sna tul\u00f3ga agus <em>S. cuspidatum<\/em> i linnte mar aon le Drosera anglica. B\u00edonn cl\u00fadach <em>Sfagnam cuspidatum<\/em> easnamhach i roinnt linnte a mb\u00edonn an chuma orthu go bhfuil siad ag streachailt mar gheall ar thriom\u00fa.<\/p>\n<p>B\u00edonn tul\u00f3ga <em>capillifolium \u00edseal Sfagnaim<\/em> agus loig le <em>S. cuspidatum<\/em> in \u00e1iteanna sna l\u00e1ithre\u00e1in eiceat\u00f3ip fo-l\u00e1rnach. T\u00e1 cl\u00fadach forioml\u00e1n Sfagnaim n\u00edos m\u00f3 n\u00e1 50%, agus sroicheann s\u00e9 75% in \u00e1iteanna. I measc na speiceas Sfagnam eile t\u00e1 <em>S. papillosum, S. fuscum, S. magellanicum, S. tenellum,<\/em> agus S<em>. subnitens.<\/em> \u00c9ir\u00edonn \u00e9iceat\u00f3ip fo-l\u00e1rnach n\u00edos fliche i gcodanna eile ina mb\u00edonn go leor linnte <em>S. cuspidatum<\/em>, ach b\u00edonn siad s\u00e1ch beag agus b\u00edonn cl\u00fadach ard Narthecium ossifragum agus Rhynchospora alba iontu.<\/p>\n<p>I measc na n-\u00e9iceat\u00f3pacha neamhghn\u00edomhacha at\u00e1 ar an bportach t\u00e1 \u00e9iceat\u00f3ip fo-imeallach, imeallach, agus bruacha \u00e9ad\u00e1in. C\u00e9 go bhfuil fl\u00f3ra portaigh ardaithe r\u00e9as\u00fanta dea-fhorbartha ag cuid de na ceantair fho-imeallacha, cuireann caillteanas uisce isteach orthu ag c\u00e9imeanna \u00e9ags\u00fala, agus is gn\u00e1ch nach mb\u00edonn linnte buana ar bith ann.<\/p>\n<p>B\u00edonn an mhicreatopagrafa\u00edocht is forbartha san \u00e9iceat\u00f3ip fo-imeallach, agus b\u00edonn n\u00edos m\u00f3 tul\u00f3ga agus loig ann (faoi cheannas <em>Narthecium ossifragum<\/em> go minic agus gan ach <em>Sfagnam cuspidatum<\/em> agus <em>S. tenellum<\/em> ann go minic). Cl\u00fada\u00edonn <em>Sfagnam<\/em> suas le 33% den talamh agus den chuid is m\u00f3 b\u00edonn <em>S. capillifolium<\/em> ann. Mar sin f\u00e9in, faightear <em>Sfagnum papillosum, S. magellanicum, S. tenellum<\/em> agus <em>S. subnitens<\/em> agus tul\u00f3ga \u00e1 gcruth\u00fa agus <em>S. cuspidatum<\/em> agus loig \u00e1 gcruth\u00fa. T\u00e1 a l\u00e1n <em>Calluna vulgaris, Erica tetralix<\/em> agus<em> Narthecium ossifragum ar an gcine\u00e1l f\u00e1sra \u00e9iceat\u00f3ip fo-imeallach is forleithne ar an su\u00edomh. B\u00edonn Eriophorum vaginatum,<\/em> <em>E. angustifolium, Rhynchospora alba<\/em>, agus <em>Trichophorum germanicum<\/em> coitianta freisin ag c\u00e9imeanna \u00e9ags\u00fala cl\u00fadaigh.<\/p>\n<p>T\u00e1 \u00e9iceat\u00f3ip imeallach beag\u00e1n n\u00edos tirime n\u00e1 \u00e9iceat\u00f3ip fo-imeallach agus b\u00edonn s\u00e9 den chuid is m\u00f3 ina bhanda caol gar d&#8217;imeall an phortaigh ard. Is tul\u00f3ga de Fhraoch Calluna vulgaris, tul\u00f3ga sfagnam \u00edseal, portaigh r\u00e9idhe agus loig a bh\u00edonn i gceist le micreatopagrafa\u00edocht. T\u00e1 an cl\u00fadach Sfagnaim n\u00edos \u00edsle f\u00f3s anseo n\u00e1 san \u00e9iceat\u00f3ip fo-imeallach (&lt;10%) agus t\u00e1 cl\u00fadach n\u00edos airde de <em>Narthecium ossifragum, Trichophorum germanicum<\/em>, agus <em>Calluna vulgaris<\/em> ag an bhf\u00e1sra.<br \/>\nB\u00edonn talamh daingean, <em>calluna vulgaris<\/em> ard, cl\u00fadach <em>Sfagnaim<\/em> \u00edseal agus micreastopagrafa\u00edocht r\u00e9idh ag \u00e9iceat\u00f3ip bruacha \u00e9ad\u00e1in. B\u00edonn an t-\u00e9iceat\u00f3ip seo le f\u00e1il ar imill an phortaigh ard.<\/p>\n<p>N\u00ed ghearrtar m\u00f3in ar an su\u00edomh a thuilleadh. T\u00e1 f\u00e1sra Rhynchosporion forleathan ar Phortach Choillidh Chonnaidh. B\u00edonn s\u00e9 le f\u00e1il in ARB agus DRB araon, ach is gn\u00e1ch go mb\u00edonn s\u00e9 n\u00edos forbartha agus n\u00edos seasmha\u00ed sna ceantair is fliche ARB. Sna ceantair seo, b\u00edonn f\u00e1sra Rhynchosporion feadh imill linne agus ar fhaich\u00ed ar a mb\u00edonn m\u00f3in dhomhain fhliuch chreatha. I measc na speiceas planda\u00ed is coitianta t\u00e1 <em>Rhynchospora alba<\/em>, <em>Sfagnam cuspidatum, S. magellanicum, S. papillosum, Drosera anglica,<\/em> agus <em>Eriophorum angustifolium<\/em>.<\/p>\n<p>Aims\u00edodh Rhynchospora alba in \u00e1iteanna n\u00edos d\u00edghr\u00e1daithe freisin, ach b\u00edonn s\u00e9 i gc\u00f3na\u00ed in \u00e1iteanna fliucha ar n\u00f3s log.<\/p>\n<p>Cuims\u00edonn an portach r\u00e9itithe thuaidh agus thiar limist\u00e9ir at\u00e1 faoi smacht ag f\u00e1sra portaigh at\u00e1 i dt\u00fas agus tul\u00f3ga \u00edsle de <em>palustre Sfagnam<\/em> agus lagraigh fhairsinge faoi cheannas <em>Sfagnam cuspidatum<\/em> agus <em>Eriophorum angustifolium<\/em>.<\/p>\n<p>T\u00e1 an portach d\u00edghr\u00e1daithe teoranta den chuid is m\u00f3 ar imeall na gceantar ardphortaigh ina bhfuil \u00e9ifeachta\u00ed draen\u00e1la. Go ginear\u00e1lta, is \u00e9 Fraoch m\u00f3r <em>(Calluna vulgaris)<\/em> agus C\u00edb cheanngheal <em>(Scirpus cespitosus)<\/em> is m\u00f3 a bh\u00edonn i gcuid mhaith de dhromchla an phortaigh dh\u00edghr\u00e1daithe agus Sciollam na m\u00f3na agus Gobsheisc sna ceantair n\u00edos fliche. De ghn\u00e1th crutha\u00edonn na speicis seo seast\u00e1in mhona-cheannasacha. Sna limist\u00e9ir is tirime de phortach ardaithe d\u00edghr\u00e1daithe t\u00e1 speicis phlanda\u00ed amhail Beith chl\u00famach <em>(Betula pubescens)<\/em> agus Raithneach mh\u00f3r <em>(Pteridium aquilinum)<\/em>.<\/p>\n<p>T\u00e1 dromchla\u00ed fairsinge gearrtha timpeall ar an limist\u00e9ar ardphortaigh r\u00e9itithe agus t\u00e1 cuid den ghearradh seo curtha le buairc\u00ednigh. Bhain tionscadal LIFE roimhe seo cuid mh\u00f3r buairc\u00edneach agus th\u00e1inig m\u00e9ad\u00fa l\u00e1ithreach ar mh\u00e9id ARB.<\/p>\n<p><strong id=\"fauna\">F\u00c1NA PHORTACH CHOILLIDH CHONNAIDH<\/strong><br \/>\nTaifeadadh giorria sl\u00e9ibhe \u00c9ireannach <em>(Lepus timidus hibernicus)<\/em> agus dall\u00f3g fraoigh <em>(Sorex minutus)<\/em> ar an bportach ard. Chonacthas an frog coiteann <em>(Rana temporaria)<\/em> freisin.<\/p>\n<div id=\"attachment_791\" style=\"width: 1034px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_3729.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-791\" class=\"size-large wp-image-791\" src=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_3729-1024x710.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"710\" srcset=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_3729-1024x710.jpg 1024w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_3729-300x208.jpg 300w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/IMG_3729-768x532.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-791\" class=\"wp-caption-text\">An frog coiteann, a chonacthas ar Phortach Choillidh Chonnaidh<\/p><\/div>\n<p>I measc na speiceas \u00e9an a bh\u00edonn le f\u00e1il ar an bportach t\u00e1 crotach <em>(Numenius arquata)<\/em>, naoscach <em>(Gallinago gallinago)<\/em>, fuiseog <em>(Alauda arvensis)<\/em>, riabh\u00f3g mh\u00f3na <em>(Anthus pratensis)<\/em>, agus uaireanta pocaire gaoithe <em>(Falco tinnunculus)<\/em>..<\/p>\n<p>Tugadh Ceann cait <em>(Asio otus)<\/em> faoi deara ar an l\u00e1thair ag fiach os a chionn le haghaidh ainmhithe creiche amhail ciar\u00f3ga, dall\u00f3g fraoigh agus frog coiteann. Tugadh an spior\u00f3g <em>(Accipiter nisus)<\/em> faoi deara roimhe freisin. N\u00ed fhacthas crotach ar an bportach le blianta beaga anuas, \u00e1fach.<\/p>\n<p>Aims\u00edodh sionnaigh agus broic i dtul\u00f3ga n\u00edos m\u00f3, agus \u00f3 thaobh feithid\u00ed de, t\u00e1 an portach \u2013 d\u00e1la gach portach ardaithe \u2013 beo agus foll\u00e1in agus b\u00edonn p\u00e9isteanna c\u00e1il, leamhain agus f\u00e9ileac\u00e1in \u00e9ags\u00fala ann, mar aon le sn\u00e1thaid\u00ed m\u00f3ra, b\u00e9chuil ghormghlas agus scinnir\u00ed uisce \u00e9ags\u00fala, doirbeacha, seilid\u00ed agus damh\u00e1in alla.<\/p>\n<p>Mar a sonra\u00edodh in\u00e1r leathanaigh <strong>\u00c1iti\u00fala, Pobail agus Staire<\/strong>, scr\u00edobh an fear \u00e1iti\u00fail <strong>John K Smyth<\/strong> faoin bportach l\u00e1n le beocht sna 1950\u00ed agus sna 1960\u00ed, agus an Crotach go h\u00e1irithe an-fhl\u00fairseach. Bh\u00edodh pias\u00fain, Cearc fhraoigh, Patraisc Dhearg, Naoscach, Glas\u00f3g Shr\u00e1ide, Cearca Uisce, Cuacha, Ceolair\u00ed Giolca\u00ed, Creabhair, Cruid\u00edn\u00ed agus Scr\u00e9ach\u00f3ga Reilige go l\u00e9ir coitianta agus d\u00e9antar mionsonr\u00fa orthu i bp\u00edosa cuimhne portaigh John.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Killyconny_Bog_SAC_cutover_restoration_results-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-799\" src=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Killyconny_Bog_SAC_cutover_restoration_results-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"839\" height=\"629\" srcset=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Killyconny_Bog_SAC_cutover_restoration_results-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Killyconny_Bog_SAC_cutover_restoration_results-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Killyconny_Bog_SAC_cutover_restoration_results-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 839px) 100vw, 839px\" \/><\/a><br \/>\nBeidh tuairisc f\u00e1na cothrom le d\u00e1ta ag foireann LIFE anseo go luath.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1 foireann LIFE ag tabhairt faoi shuirbh\u00e9 fairsing ar SAC Phortach Choillidh Chonnaidh faoi l\u00e1thair agus cuirfimid na tortha\u00ed i l\u00e1thair anseo go luath. Rinneadh athruithe ar an bportach roimhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[546],"tags":[],"class_list":["post-3364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portach-choillidh-chonnaidh"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}