{"id":3178,"date":"2017-01-17T17:05:54","date_gmt":"2017-01-17T17:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/tionscadal-life-ar-phortach-chloirthigh\/"},"modified":"2022-12-20T11:11:05","modified_gmt":"2022-12-20T11:11:05","slug":"tionscadal-life-ar-phortach-chloirthigh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/tionscadal-life-ar-phortach-chloirthigh\/","title":{"rendered":"Tionscadal LIFE ar Phortach Chl\u00f3irthigh"},"content":{"rendered":"<h2><strong>OIBREACHA TIONSCADAIL BEARTAITHE*<\/strong><\/h2>\n<p>Length (m) of drains to be blocked on the high bog (by hand and machine) = 3500<br \/>\nL\u00edon na ndamba\u00ed m\u00f3na laistigh de dhraenacha at\u00e1 le bloc\u00e1il ar an bportach ard = 259<br \/>\nFad draenacha at\u00e1 le bloc\u00e1il (m) ar an bportach r\u00e9itithe = 21750<br \/>\nL\u00edon na ndamba\u00ed m\u00f3na laistigh de dhraenacha at\u00e1 le bloc\u00e1il ar an bportach r\u00e9itithe =1688<br \/>\nDamba\u00ed plaisteacha laistigh de dhraen\u00e1il ar an bportach r\u00e9itithe = 89<\/p>\n<h6>(*tabhair faoi deara, t\u00e1 na figi\u00fair\u00ed go l\u00e9ir faoi r\u00e9ir athraithe)<\/h6>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1244\" src=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/draining-blocking-girley-bog-768x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"266\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/draining-blocking-girley-bog-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/draining-blocking-girley-bog-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1245\" src=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/IMG_1079-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"489\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/IMG_1079-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/IMG_1079-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.raisedbogs.ie\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/IMG_1079-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 489px) 100vw, 489px\" \/><\/p>\n<h2><strong>CUSP\u00d3IR\u00cd CAOMHNAITHE<\/strong><\/h2>\n<p>San ioml\u00e1n, is \u00e9 2,590ha an sprioc at\u00e1 ag &#8216;An Portach Beo&#8217; don tr\u00e9ith &#8216;limist\u00e9ar gn\u00e1th\u00f3g&#8217;. T\u00e1 an sprioc seo bunaithe ar an limist\u00e9ar measta Portach Ardaithe Gn\u00edomhach (ARB) (1,940ha) agus Portach Ardaithe D\u00edghr\u00e1daithe (DRB) (650ha) at\u00e1 i l\u00e1thair laistigh de l\u00edonra SAC in 1994 (nuair a th\u00e1inig an Treoir maidir le Gn\u00e1th\u00f3ga i bhfeidhm). In 2014, bh\u00ed s\u00e9 i bhfad, i bhfad n\u00edos l\u00fa n\u00e1 sin \u2013 beag\u00e1n os cionn 1,200 ha san ioml\u00e1n.<\/p>\n<p>Tabharfaidh an Portach Beo an ceantar ina bhfuil Portach Ardaithe Gn\u00edomhach (ARB) ar ais ar Chl\u00f3irtheach go maith os cionn an deichi\u00fa cuid de sin.<\/p>\n<p>Measadh gurb \u00e9 146.5ha an limist\u00e9ar ARB ag Cl\u00f3irtheach in 1994 (suirbh\u00e9 ar 1992), agus meastar gurb \u00e9 33.3ha an limist\u00e9ar DRB. Agus an cur chuige c\u00e9anna ar glacadh leis \u00e1 \u00fas\u00e1id agus an sprioc n\u00e1isi\u00fanta SAC \u00e1 leagan s\u00edos, bheadh 179.8ha mar sprioc a bhaineann go sonrach leis an su\u00edomh do Phortach Chl\u00f3irthigh (suim an d\u00e1 cheann).<\/p>\n<p>Mar sin f\u00e9in, agus an sprioc a bhaineann go sonrach leis an l\u00e1ithre\u00e1n \u00e1 leagan s\u00edos, rinneadh breithni\u00fa ar na coinn\u00edollacha hidrea-\u00e9iceola\u00edocha reatha ar an bportach (lena n-\u00e1ir\u00edtear portach r\u00e9itithe) d&#8217;fhonn a chinnti\u00fa go bhfuil an sprioc at\u00e1 \u00e1 leagan s\u00edos bunaithe ar bhreithmheas r\u00e9ad\u00fail ind\u00e9anta.<\/p>\n<p>Mheas an suirbh\u00e9 monat\u00f3ireachta is d\u00e9ana\u00ed ar an bportach (Fernandez &amp;Wilson 2009) gurb \u00e9 111.5ha limist\u00e9ar ARB.<\/p>\n<p>Is ionann sin agus laghd\u00fa 35ha (23.9%) le linn thr\u00e9imhse 1992-2009. L\u00e9ir\u00edonn suirbh\u00e9 breise a rinneadh in 2004 gur tharla an laghd\u00fa seo le linn thr\u00e9imhse 1994-2004, agus go deimhin, th\u00e1inig m\u00e9ad\u00fa beag ar limist\u00e9ar ARB le linn thr\u00e9imhse 2004-2009 mar thoradh ar \u00e9ifeachta\u00ed dearfacha lena n-\u00e1ir\u00edtear athghini\u00faint f\u00e1sra gn\u00edomhach m\u00f3na a thug bloc\u00e1il draen\u00e1la ar phortaigh arda agus laghd\u00fa ar dh\u00e9ine gearrtha m\u00f3na (Fernandez &amp;Wilson 2009).<\/p>\n<p>Is \u00e9ard a bh\u00ed i gceist le hoibreacha caomhnaithe agus athch\u00f3irithe sna 1990\u00ed n\u00e1 bac a chur leis na c\u00e9adta draenacha dromchla. Meastar Meastar go raibh tionchar dearfach acu seo ar ARB T\u00e1 an feabhas seo ag tarl\u00fa in ainneoin tionchair dhi\u00faltacha lean\u00fanacha a bhaineann le draen\u00e1il agus le gearradh m\u00f3na, go h\u00e1irithe sa chuid theas den phortach.<\/p>\n<p>Mar thoradh ar athroinnt codanna \u00e1irithe de ghn\u00e1th\u00f3g ARB a map\u00e1ladh roimhe seo chuig DRB, th\u00e1inig athruithe ar dh\u00e1ileadh agus ar mh\u00e9id gn\u00e1th\u00f3g ARB.<\/p>\n<p>Is \u00e9 87.6ha an m\u00e9id reatha DRB agus meastar \u00e9 sin ag \u00fas\u00e1id teicn\u00edc samhaltaithe hidreola\u00edoch a forbra\u00edodh le d\u00e9ana\u00ed, bunaithe den chuid is m\u00f3 ar shonra\u00ed Braite Solais agus Rangaithe (LiDAR).<\/p>\n<p>L\u00e9ir\u00edonn s\u00e9 seo limist\u00e9ar an phortaigh ard, nach bhfuil ARB ann faoi l\u00e1thair ach a bhfuil coinn\u00edollacha topagrafacha agus hidreola\u00edocha ann a mheastar a bheith oiri\u00fanach chun cabhr\u00fa le ARB Rinneadh an ceantar seo a bheacht\u00fa go dt\u00ed 61.3ha tr\u00ed mheas a dh\u00e9anamh ar an gceantar a d&#8217;fh\u00e9adfa\u00ed a athch\u00f3iri\u00fa ach bac a chur ar dhraenacha ar an bportach ard. Bh\u00ed an scagadh seo bunaithe ar fhacht\u00f3ir \u00e9ifeacht\u00falachta a chur i bhfeidhm.<\/p>\n<p>Bunaithe ar an meas\u00fan\u00fa reatha ar an bportach thuas, is \u00e9 an concl\u00faid gurb \u00e9 172.8ha an sprioc uasta ind\u00e9anta do ARB ar an bportach ard, at\u00e1 7ha n\u00edos l\u00fa n\u00e1 an limist\u00e9ar measta tr\u00e1th an ainmnithe.<\/p>\n<p>T\u00e1thar ag s\u00fail go bhf\u00e9adfa\u00ed athch\u00f3iri\u00fa an DRB ar an bportach ard a bhaint amach tr\u00ed oibreacha athch\u00f3irithe a dh\u00e9anamh ar an bportach ard amh\u00e1in mar aon leis na treochta\u00ed dearfacha at\u00e1 le feice\u00e1il cheana f\u00e9in ar Chl\u00f3irtheach Thoir mar gheall ar oibreacha athch\u00f3irithe.<\/p>\n<p>T\u00e1bla 3 Limist\u00e9ar ARB agus DRB a taifeadadh laistigh de SAC Phortach Chl\u00f3irthigh in 1992, 2004 agus 2009 (Foinse: Kelly et al. 1995; Fernandez et al. 2005; Fernandez &amp;Wilson 2009).<\/p>\n<table class=\"t1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td class=\"td1\" colspan=\"2\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><b>1992<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td2\" colspan=\"2\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><b>2004<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td1\" colspan=\"2\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><b>2009<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">ARB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">DRB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">ARB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td4\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">DRB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">ARB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">DRB (ha)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">146.5<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">33.3<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">100.3<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td4\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Unknown<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">111.5<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"td3\" valign=\"top\">\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">61.3<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\"> <\/span><\/p>\n<p>Is \u00e9 an cusp\u00f3ir maidir le Strucht\u00far agus Feidhmeanna (S&amp;Fs) gur ch\u00f3ir leath ar a laghad de limist\u00e9ar ARB a bheith ina \u00e9iceat\u00f3ip l\u00e1rnach agus borrfh\u00e1s gn\u00edomhach (i.e. na cumainn f\u00e1sra n\u00edos fliche).<\/p>\n<p>Ba ch\u00f3ir go mbeadh DRB f\u00f3s in ann athghini\u00faint a dh\u00e9anamh ar &#8216;phortach ardaithe gn\u00edomhach&#8217; i gceann 30 bliain m\u00e1 chuirtear bearta cu\u00ed i bhfeidhm (i.e. n\u00edl aon mh\u00f3rghn\u00edomha\u00edochta\u00ed tionchair i l\u00e1thair agus cuirtear aon oibreacha athch\u00f3irithe riachtanacha i bhfeidhm).<\/p>\n<p>San am a chuaigh thart measadh go raibh an ceantar gn\u00e1th\u00f3g ar fad ina phortach ard n\u00e1r measadh a bheith gn\u00edomhach, ach n\u00ed ghlactar leis sin anois mar nach f\u00e9idir le cuid mh\u00f3r den phortach ard a bheith gn\u00edomhach a thuilleadh.<\/p>\n<p>Meastar go bhfuil an portach ard neamhghn\u00edomhach eile ag cabhr\u00fa le gn\u00e1th\u00f3ga Iarscr\u00edbhinn I ar an bportach ard. Is cuid riachtanach den aonad hidreola\u00edoch \u00e9 an ghn\u00e1th\u00f3g taca\u00edochta seo at\u00e1 riachtanach chun cabhr\u00fa le gn\u00e1th\u00f3ga ARB agus DRB. T\u00e1 athch\u00f3iri\u00fa limist\u00e9ir phortaigh r\u00e9itithe oiri\u00fanacha riachtanach do ARB chun an riocht caomhnaithe moltach a bhaint amach ag an l\u00e1ithre\u00e1n.<\/p>\n<p>D&#8217;fh\u00e9adfadh tr\u00e9imhse fhada ama (i.e. thar 30 bliain) a bheith ag teast\u00e1il tar \u00e9is oibreacha athch\u00f3irithe cu\u00ed a dh\u00e9anamh ar na limist\u00e9ir phortaigh r\u00e9itithe chun go bhforbr\u00f3idh an ghn\u00e1th\u00f3g.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OIBREACHA TIONSCADAIL BEARTAITHE* Length (m) of drains to be blocked on the high bog (by hand and machine) = 3500 L\u00edon na ndamba\u00ed m\u00f3na laistigh de dhraenacha at\u00e1 le bloc\u00e1il [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2609,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[592],"tags":[],"class_list":["post-3178","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portach-chloirthigh"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3178"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3329,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3178\/revisions\/3329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}