{"id":3122,"date":"2017-02-08T15:53:28","date_gmt":"2017-02-08T15:53:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/tionscadal-life-ar-phortach-mhaigh-clair\/"},"modified":"2022-12-21T12:09:33","modified_gmt":"2022-12-21T12:09:33","slug":"tionscadal-life-ar-phortach-mhaigh-clair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/tionscadal-life-ar-phortach-mhaigh-clair\/","title":{"rendered":"Tionscadal LIFE ar Phortach Mhaigh Cl\u00e1ir"},"content":{"rendered":"<p>Tugadh faoi oibreacha athch\u00f3irithe fairsinge ar an bPortach Beo ag an su\u00edomh seo. Bh\u00ed barra\u00edocht uisce ag rith chun srutha. Thosaigh \u00e1r gconraitheoir\u00ed ar an obair i Nollaig 2018. Stop siad ag deireadh M\u00e1rta 2019, agus d\u2019fhill siad ar\u00eds i L\u00fanasa 2019. Chuir siad isteach beagnach 1,000 damba m\u00f3na. T\u00e1 an portach fliuch agus sl\u00e1inti\u00fail anois, agus t\u00e1 carb\u00f3n istigh go domhan ann.<\/p>\n<p>Foilseoimid tortha\u00ed maidir lena fhorbairt in 2021.<\/p>\n<p>Rinneadh oibreacha athch\u00f3irithe, agus rinneadh draenacha a bhloc\u00e1il ar an su\u00edomh sular th\u00e1inig muid a fhad leis. Rinne Kelly et al. (1995) agus Fernandez et al. (2005) bearta feabhs\u00fach\u00e1in na ngn\u00e1th\u00f3g seo sa tr\u00e9imhse idir gach taighde. T\u00e1 beagnach 3km de dhraenacha ardphortaigh bloc\u00e1ilte anois le damba\u00ed m\u00f3na, agus is f\u00e9idir \u00e9ifeachtacht an bhirt seo a fheice\u00e1il san athr\u00fa ar st\u00e1das 0.384km de dhraenacha bloc\u00e1ilte. D\u2019athraigh an st\u00e1das sin \u00f3 laghd\u00fa feidhm\u00edochta go dt\u00ed go hioml\u00e1n neamhfheidhmi\u00fail le linn na tr\u00e9imhse tuairiscithe reatha.<\/p>\n<p>Bh\u00ed fianaise ann go raibh roinnt gn\u00e1th\u00f3g de chuid na nArdphortach Gn\u00edomhach ag \u00e9ir\u00ed n\u00edos fliche, agus, d\u00e1 bhr\u00ed sin, is f\u00e9idir go bhfeicf\u00ed m\u00e9aduithe ar mh\u00e9id na ngn\u00e1th\u00f3g agus feabhsuithe ar ch\u00e1il\u00edocht amach anseo. I suirbh\u00e9 2012, tuairisc\u00edodh gur ghn\u00edomh dearfach ba ea draenacha ardphortaigh a bhloc\u00e1il faoin gceannteideal Athbhun\u00fa \/ Feabhas a chur ar an gc\u00f3ras hidreola\u00edoch.<\/p>\n<p>Is \u00e9 an cusp\u00f3ir caomhnaithe reatha do Phortach Mhaigh Cl\u00e1ir limist\u00e9ar an Ardphortaigh Ghn\u00edomhaigh a athbhun\u00fa go dt\u00ed an ceantar ina raibh s\u00e9 nuair a th\u00e1inig an Treoir maidir le Gn\u00e1th\u00f3ga i bhfeidhm in 1994. I gc\u00e1s an Ardphortaigh Ghn\u00edomhaigh, \u00e1ir\u00edtear leis an gcusp\u00f3ir athch\u00f3iri\u00fa Ardphortach D\u00edghr\u00e1daithe freisin. Is \u00e9 35.37ha cusp\u00f3ir an cheantair don Ardphortach Gn\u00edomhach (a chuims\u00edonn 30.03ha ar phortach ard agus 5.34ha ar phortach r\u00e9itithe).<\/p>\n<p>Is \u00e9 an cusp\u00f3ir maidir le Strucht\u00far agus Feidhmeanna (S&amp;Fs) n\u00e1 gur ch\u00f3ir go mbeadh leath ar a laghad de limist\u00e9ar an Ardphortaigh Ghn\u00edomhaigh comhdh\u00e9anta den \u00e9iceat\u00f3ip l\u00e1rnach agus den bhorrfh\u00e1s gn\u00edomhach (i.e. na cumainn f\u00e1sra n\u00edos fliche).<\/p>\n<p>Ba ch\u00f3ir go mbeadh Ardphortach D\u00edghr\u00e1daithe f\u00f3s in ann athghini\u00faint a dh\u00e9anamh. De r\u00e9ir an l\u00e1mhleabhair l\u00e9irmh\u00ednithe, beifear in ann athghini\u00faint a dh\u00e9anamh ar &#8216;ardphortach gn\u00edomhach&#8217; i gceann 30 bliain m\u00e1 chuirtear bearta cu\u00ed i bhfeidhm (i.e. n\u00edl aon mh\u00f3rghn\u00edomha\u00edochta\u00ed tionchair ann agus cuirtear aon oibreacha athch\u00f3irithe riachtanacha i bhfeidhm). San am a chuaigh thart measadh go raibh ceantar na gn\u00e1th\u00f3ige ar fad ina phortach ard nach raibh gn\u00edomhach, ach n\u00ed ghlactar leis sin anois mar nach bhfuil cuid mh\u00f3r den phortach ard gn\u00edomhach a thuilleadh.<\/p>\n<p>Meastar go bhfuil an portach ard neamhghn\u00edomhach eile ag tac\u00fa le gn\u00e1th\u00f3ga Iarscr\u00edbhinn I ar an bportach ard. Is cuid riachtanach den aonad hidreola\u00edoch \u00ed an ghn\u00e1th\u00f3g seo chun tac\u00fa le gn\u00e1th\u00f3ga Ardphortaigh Ghn\u00edomhacha agus Dh\u00edghr\u00e1daithe.<\/p>\n<p>T\u00e1 athch\u00f3iri\u00fa na gceantar r\u00e9itithe oiri\u00fanach riachtanach don Ardphortach Gn\u00edomhach chun an coinn\u00edoll caomhnaithe fabhrach a bhaint amach ag an su\u00edomh. Ina ainneoin sin, aithn\u00edtear go bhf\u00e9adfadh tr\u00e9imhse fhada ama (i.e. thar 30 bliain) a bheith ag teast\u00e1il tar \u00e9is oibreacha athch\u00f3irithe cu\u00ed a dh\u00e9anamh ar na ceantair r\u00e9itithe chun go bhforbr\u00f3idh an ghn\u00e1th\u00f3g.<\/p>\n<p>L\u00e9irigh oibreacha athch\u00f3irithe feadh phortach r\u00e9itithe thiar SAC Choillidh Chonnaidh i gContae an Chabh\u00e1in go raibh f\u00e1sra &#8216;ardphortach gn\u00edomhach&#8217; 8 mbliana ann tar \u00e9is d\u00f3ibh sin a dh\u00e9anamh. Bunaithe ar an dl\u00fathchaidreamh \u00e9iceola\u00edoch idir Ardphortach Gn\u00edomhach, Ardphortach D\u00edghr\u00e1daithe agus lagraigh Rhynchosporion, meastar gur cheart coinn\u00edoll caomhnaithe fabhrach \u2018d\u2019Ardphortach Gn\u00edomhach&#8217; a bhaint amach ar an su\u00edomh, ansin, d\u00e1 r\u00e9ir sin, go mbainf\u00ed amach coinn\u00edoll caomhnaithe fabhrach don d\u00e1 ghn\u00e1th\u00f3g eile freisin.<\/p>\n<p>L\u00e9irigh oibreacha athch\u00f3irithe go luath sna 1980\u00ed ar SAC Phortach an Mhong\u00e1in i gContae U\u00edbh Fhail\u00ed tortha\u00ed fabhracha freisin.<\/p>\n<p>Mar chusp\u00f3ir forioml\u00e1n, is \u00e9 aidhm Thionscadal D\u00falra LIFE st\u00e1das caomhnaithe fabhrach an Ardphortaigh Ghn\u00edomhaigh (c\u00f3d <em>Natura 2000<\/em>: 7110 *Ardphortaigh Ghn\u00edomhacha) in \u00c9irinn a athbhun\u00fa tr\u00ed phortaigh \u00e1irithe a chosaint agus a athch\u00f3iri\u00fa laistigh de l\u00edonra SAC.<br \/>\nRoghna\u00edodh SAC Phortach Mhaigh Chl\u00e1ir le cur san \u00e1ireamh sa tionscadal seo toisc go bhfuil s\u00e9 ar cheann de na 53 ardphortaigh SAC a ainmn\u00edodh in \u00c9irinn faoi Threoir an EU maidir le Gn\u00e1th\u00f3ga (92\/43\/CEE). Mar sin, meastar go bhfuil an su\u00edomh seo f\u00edorth\u00e1bhachtach mar shampla d\u2019ardphortach na h\u00c9ireann at\u00e1 le caomhn\u00fa agus le hathch\u00f3iri\u00fa. Comhl\u00edonann s\u00e9 an r\u00f3l seo go r\u00e9igi\u00fanach agus \u00e9 ar cheann de na portaigh arda is sl\u00e1na gar do thuilemh\u00e1nna Abhainn na Sionainne; ar bhonn n\u00e1isi\u00fanta agus \u00e9 mar cheann de na portaigh arda is luachmhaire sa t\u00edr; agus ar leibh\u00e9al an EU mar l\u00e1ithre\u00e1n aitheanta a bhfuil T\u00e1bhacht Phobail leis.<\/p>\n<p>Ina theannta sin, tugadh faoi deara cheana f\u00e9in poit\u00e9inseal le haghaidh m\u00e9adaithe i r\u00e9imse an Ardphortaigh Ghn\u00edomhaigh ag an su\u00edomh seo. Chomh maith leis sin, is \u00e9 an su\u00edomh seo ceann de na cinn is oiri\u00fana\u00ed chun cusp\u00f3ir\u00ed an tionscadail a bhaint amach de bhr\u00ed gur cuireadh deireadh ar fad le baint mh\u00f3na agus t\u00e1 pobal maith \u00e1iti\u00fail m\u00f3rthimpeall ar an su\u00edomh agus ag bogadh isteach go dt\u00ed an F\u00e9ar B\u00e1n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tugadh faoi oibreacha athch\u00f3irithe fairsinge ar an bPortach Beo ag an su\u00edomh seo. Bh\u00ed barra\u00edocht uisce ag rith chun srutha. Thosaigh \u00e1r gconraitheoir\u00ed ar an obair i Nollaig 2018. Stop [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2552,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[591],"tags":[],"class_list":["post-3122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portach-mhaigh-gcearr"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3123,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions\/3123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}