{"id":3028,"date":"2017-02-13T16:47:23","date_gmt":"2017-02-13T16:47:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/stair-laithreacha-phortach-dhoire-an-fhia\/"},"modified":"2022-12-21T12:04:20","modified_gmt":"2022-12-21T12:04:20","slug":"stair-laithreacha-phortach-dhoire-an-fhia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/stair-laithreacha-phortach-dhoire-an-fhia\/","title":{"rendered":"Stair &amp; L\u00e1ithreacha Phortach Dhoire an Fhia"},"content":{"rendered":"<p>T\u00e1 su\u00edomh uath\u00fail ag SAC Phortach Dhoire an Fhia \u00f3 thaobh \u00e1r 12 l\u00e1ithre\u00e1n tionscadail. Is su\u00edomh an-suimi\u00fail \u00e9 de bhr\u00ed go bhfuil s\u00e9 lonnaithe cois locha.<\/p>\n<p>Is loch fhionnuisce \u00e9 Loch Chluanaigh i ndobharcheantar Abhainn na B\u00faille. Meastar go bhfuil achar an locha 0.71 km cearnach agus t\u00e1 dobharcheantar m\u00f3r de thart ar 47.93 km cearnach laistigh de.<\/p>\n<p>N\u00edor taifeadadh m\u00f3r\u00e1n a l\u00e9irigh go raibh t\u00e1bhacht ag baint le Loch Chluanaigh in aice leis an bportach, ach l\u00e9ir\u00edonn dh\u00e1 chrann\u00f3g ar an loch \u00fas\u00e1id agus t\u00e1bhacht \u00e1rsa. De r\u00e9ir tuairisc \u00f3 Chumann R\u00edoga Sheaniarsma\u00ed na h\u00c9ireann in 1953, sreabhann Abhainn na Dara\u00ed Bu\u00ed isteach sa loch ag taobh an iardheiscirt agus iompra\u00edonn s\u00ed uisce s\u00edos tr\u00ed cheantair mh\u00f3ra phortaigh Keelbanda agus na turlaigh Fia \u00f3 Loch Chluanaigh, Loch Urlaur agus Loch Eirid.<\/p>\n<p>Sa deireadh, sreabhann s\u00ed isteach in Abhainn na Loinge agus b\u00edonn s\u00ed ina pr\u00edomhshol\u00e1thar uisce ag Loch U\u00ed Ghadhra, loch n\u00edos m\u00f3 agus su\u00edomh a mbaineann an-taitneamh leis chomh maith le luach turas\u00f3ireachta ollmh\u00f3r don chontae.<\/p>\n<p>T\u00e1 portach ardaithe Dhoire an Fhia suite d\u00edreach 5km siar \u00f3 thuaidh \u00f3 cheann eile d\u00e1r su\u00edomhanna tionscadail portaigh ardaithe, Ceathr\u00fa Bheith\u00ed\/Portach na Cathrach at\u00e1 i bhfad n\u00edos oiri\u00fanaigh do chuairteoir\u00ed.<\/p>\n<p>Tr\u00e1th den saol, bh\u00ed an \u00e1it seo l\u00e1n le portaigh ardaithe. Meastar go bhfuil thart ar 70 portach i Ros Com\u00e1in, agus portaigh ardaithe a bhformh\u00f3r, ach t\u00e1 roinnt bratphortach ar thalamh ard i dtuaisceart Ros Com\u00e1in i gCill R\u00f3n\u00e1in agus i Sliabh an Choire.<\/p>\n<p>N\u00edor l\u00e9ir\u00edodh sna leabhair staire go raibh aon t\u00e1bhacht leis an gceantar sin de Ros Com\u00e1in a bh\u00ed an-fhliuch tr\u00e1th d\u00e1 raibh. Scr\u00edobhadh an m\u00e9id seo faoin gceantar in Atlas agus Ciclip\u00e9id na h\u00c9ireann in 1900: &#8220;<em>I gc\u00fainne thiar an chontae t\u00e1 Loch Eirid, Loch Chluanaigh agus Cloonacolly, in aice lena ch\u00e9ile; soir uaidh t\u00e1 Loch Glinne (as ar ainmn\u00edodh Sr\u00e1idbhaile in aice leis), agus ina bhfuil clada\u00ed m\u00edn faoi chrainn, \u00f3sais i l\u00e1r cheantar lom gruama.<\/em>&#8221;<\/p>\n<p>Rinneadh go leor tagairt\u00ed don cheantar portaigh anseo. Tugtar faoi deara san fhoilseach\u00e1n c\u00e9anna go bhfuil an chuid seo den chontae &#8220;<em>cothrom sa chuid is fearr, agus go bhfuil a l\u00e1n portach agus talamh riascach ann.<\/em>&#8221;<\/p>\n<p>T\u00e1 go leor den phortach seo \u00e1 shaothr\u00fa \u00f3 shin.<\/p>\n<p>Ainmn\u00edodh an contae i ndiaidh Naomh Com\u00e1n. I dt\u00fas an 8\u00fa haois, bhunaigh Naomh Com\u00e1n mainistir ina bhfuil an baile anois; agus tugadh Ros Com\u00e1in ar an \u00e1it, Coill Chom\u00e1in.<\/p>\n<p>Naisc \u00e1iti\u00fala:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.visitroscommon.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.visitroscommon.com\/<\/a> &#8211; Neart eolais faoi cad at\u00e1 le feice\u00e1il agus le d\u00e9anamh i gcontae Ros Com\u00e1in.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.roscommon.ie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.roscommon.ie\/<\/a> &#8211; Tairseach d&#8217;fhiontar \u00e1iti\u00fail contae, d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail agus don turas\u00f3ireacht.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/roscommon.ie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.facebook.com\/roscommon.ie\/<\/a> &#8211; Leathanach Gn\u00edomhach Facebook a cheili\u00farann an contae.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.discoverireland.ie\/places-to-go-location\/roscommon\/22\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.discoverireland.ie\/places-to-go-location\/roscommon\/22<\/a> &#8211; Tugann Discover Ireland cuairt ar Ros Com\u00e1in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1 su\u00edomh uath\u00fail ag SAC Phortach Dhoire an Fhia \u00f3 thaobh \u00e1r 12 l\u00e1ithre\u00e1n tionscadail. Is su\u00edomh an-suimi\u00fail \u00e9 de bhr\u00ed go bhfuil s\u00e9 lonnaithe cois locha. Is loch fhionnuisce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2509,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[589],"tags":[],"class_list":["post-3028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portach-dhoire-fhia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3375,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3028\/revisions\/3375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.raisedbogs.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}